Gọi món ở quán phở như người bản xứ: 10 câu đủ dùng cả chuyến đi

Quán ăn ở Việt Nam thường không có người dẫn bạn vào chỗ. Bạn tự tìm một chiếc ghế trống, ngồi xuống, rồi gọi. Nhiều quán chỉ bán đúng một món, nên câu hỏi duy nhất còn lại là bạn muốn ăn kiểu gì. Biết trước điều đó thì bữa đầu tiên bớt căng thẳng đi nhiều.

Gọi người bán

Chữ `ơi` là cách gọi ai đó từ xa — nghe thì to tiếng với người quen tiếng Anh, nhưng ở đây là chuyện bình thường, không phải mất lịch sự. Phần khó hơn là chọn `anh` hay `chị`: bạn đang đoán tuổi người kia so với mình. Đoán lệch một chút thì không sao, nhưng nếu người đó rõ ràng lớn tuổi hơn hẳn, dùng `cô` (nữ) hoặc `chú` (nam) sẽ hợp hơn.

Gọi món

Ở quán phở, người ta thường hỏi lại bạn muốn thịt kiểu nào. Hai chữ hay gặp nhất là `tái` — thịt bò thái mỏng, chín bằng nước dùng nóng khi chan vào — và `chín` — thịt đã nấu kỹ từ trước. Đây không phải hai mức chất lượng, chỉ là hai kiểu khác nhau, và người Việt chọn theo thói quen chứ không theo thứ bậc.

Đây là chỗ hay gây hiểu nhầm. Ở nhiều quán, món được bưng ra gần như không cay, còn ớt, chanh, rau thơm thì để trên bàn để mỗi người tự điều chỉnh. Nói “không cay” đôi khi khiến người bán ngần ngừ vì món vốn đã không cay sẵn. Nói “ít cay thôi” thì luôn hiểu được.

Khi bạn chưa nghe kịp

Người bán hàng nói nhanh, và thường nói bằng giọng vùng của họ. Không nghe kịp là chuyện thường, kể cả với người Việt từ vùng khác đến. Hỏi lại không làm bạn trông kém cỏi — nó cho thấy bạn đang thật sự cố nghe.

Trả tiền

Giá thường được nói bằng cách rút gọn: “bốn lăm” nghĩa là bốn mươi lăm nghìn đồng. Chữ “nghìn” hay bị lược đi vì ai cũng hiểu ngầm. Nếu bạn nghe một con số nhỏ mà thấy lạ, rất có thể đó là số nghìn đã rút gọn.

Mười câu, gom lại

• Chị ơi! / Anh ơi! — gọi người bán
• Cho em một bát phở bò ạ. — gọi món
• Cho em tái ạ. — chọn kiểu thịt
• Cho em ít cay thôi ạ. — điều chỉnh vị
• Chị nói chậm một chút được không ạ? — xin nói chậm lại
• Cái này là gì ạ? — hỏi về một món
• Bao nhiêu tiền ạ? — hỏi giá
• Cho em tính tiền ạ. — xin tính tiền
• Cảm ơn chị ạ. — cảm ơn lúc về
• Ngon lắm ạ! — khen món ăn

Mười câu này không biến bạn thành người nói tiếng Việt. Nhưng chúng đủ để bạn bước vào một quán ăn, ngồi xuống, ăn xong và đi ra mà không cần ai nói tiếng Anh với bạn — và đó thường là bữa ăn đáng nhớ nhất của chuyến đi.